9. Senfoni

Beethoven 9.Senfoni’si ilk defa 1824 yılında Viyana‘da Karntnerthor-Theather’da seslendirildi. Senfoninin sonu koro ile birlikte Schiller’in “Ode an die Freude“si ile sonlanır. Bu sonlanma, “Ode an die Freude”yi çok ünlü bir hale getirmiştir. Senfoni Kral Friedrich Wilhelm‘e ithaf edilmiştir. Ayrıca Dokuzuncu senfoni, insan sesinin kullanıldığı ilk senfonidir ve eser süresinden dolayı uzun süren senfoniler arasında yer alır. Nazi Partisi Üyesi Kondüktör Herbert Von Karajan’ın düzenlemesiyle Avrupa Birliği’nin meşhur “barışı ve kardeşliği anlatan” marşı olarak kullanılmaktadır.

Ayışığı Sonatı

C-diyez minör 14. Piyano Sonatı “Quasi una Fantasia” ya da popüler ismiyle Ayışığı Sonatı, Ludwig van Beethoven’ın bir piyano sonatıdır. 1801 yılında tamamlanan eser Beethoven tarafından öğrencisi Kontes Giulietta Guicciardi‘ye ithaf edilmiştir. Sonat piyano için Beethoven’ın en popüler bestelerinden biridir. The Beatles’ın “Because” şarkısı, bu sonatın tersten çalınmasıyla oluşmuştur. Ayrıca Depeche Mode tarafından coverlanmıştır.

5. Senfoni

5. Senfoni, Op. 67, 1804-1808 yıllarında bestelenmiştir. Bu eser klasik müzikte en çok ve en iyi bilinen kompozisyonlardan ve en çok çalınmış senfonilerden biridir.  Eser ilk olarak 1808 yılında Viyana’daki Theater an der Wien’de çalınmış , kısa bir süre sonra da müthiş bir itibar elde etmiştir.

Fur Elise

Eserin asıl ismi Fur Therese’dir. Ancak Beethoven öylesine kötü bir el yazısına sahipti ki, bu gerçek 1990’ların başındaki teknolojiye kadar gizli kalmıştır. Alman soprano Elisabeth Röckel için yazılmıştır. Genç ve öğrenmeye hevesli soprano, sürekli Beethoven’ın çevresinde gezip ondan ders almak, besteciliğe merak salmak istiyordur. Ancak kadınların beste yapmaktan çok beste yapılmak için yaşadıklarına inanan sanatçı, Elisabeth’in şevkini kırmak ve “al bakalım kızım, bundan daha iyisini yap ondan sonra görüşelim” demek için Fur Elise’yi besteler. Kadın da besteciliği bırakır.

3. Senfoni-Eroica

lk yorumu: 1805, Viyana. Bu büyük senfoninin, bu devrimci, yenileyici yapıtın ilk çalışmaları 1802 yılında başlamış, 1803 yılı boyunca sürmüştür. “Üçüncü Senfoni” müzik dışı bir konunun anlatımı, tanımlanması amacına yönelmiş bir denemedir ve bu konu da o çağa damgasını vurmuş bir kişi olan Napoleon’dur.

Başlangıçta sanatçının en içten duygularla bağlandığı özgürlük, eşitlik ve kardeşliğin savunucusu gibi görünen Napoleon geniş sevgi toplamış, adeta tanrılaştırılmıştı. “Üçüncü Senfoni”nin üzerine “Sindonia grande intitulata bonoparte” cümlesinin yazılışı bu nedenledir. Ancak Korsikalı’nın 1804’de “imparator” oluşu bestecide öyle bir düş kırıklığı yaratmıştır ki partisyondaki bu adanışı kağıdı yırtarcasına silmiş, yerine “Sinfonia Eroica” sözcüklerini yazmıştır.

Yapıtın ilk çalınışı büyük ilgi görmemiş, ancak halk, müzik sanatında bazı ilke ve anlamların değiştiğini sezebilmiştir. “Üçüncü Senfoni” Ludwig van Beethoven‘in bu türde en sevdiği eseri olarak kalmış, bu konuda kendisine yöneltilen sorular daima tek adla yanıtlanmıştır: “EROİCA”.

6. Senfoni – Pastoral

İlk yorumu 1808’de Viyana’da yapılmıştır. “Altıncı Senfoni” yi doğru anlamak da yanlış anlayıp yorumlamak da çok kolaydır. Ludwig van Beethoven‘ın herhangi bir yanıltıyı ve eserin sadece doğa seslerinin taklidi olabileceği konusunda belirecek yargıları önceden önlemek amacıyla bazı açıklamaları gerekli gördüğü bilinir. Bu açıklamaların en tanınmışı şudur:

“Kır yaşamı konusunda fikir sahibi olanlar başlıklara bakmadan yazarın ne istediğini sezebilirler. Ve yapıtın gerçek anlamda resimden çok bu yaşamın izlenimlerini taşıdığını da anlarlar. Pastoral Senfoni resim değildir. Kır ve doğanın insanlara verdiği erişilmez zevkin, kırda uyanan duyguların anlatımıdır.”

Bestecinin doğaya olan sevgi ve düşkünlüğü onun pek bilinen özellikleri arasındadır. Büyük kentten sık sık kaçarak köylere sığınışı nerede olursa olsun yaptığı uzun sabah yürüyüşleri, mektuplarında sık sık doğaya bağlılığından bahsedişi ve “Ben bir ağacı bir insandan çok severim” deyişi bu eğilimin belirtisidir.

“Pastoral Senfoni” pek çok kimse tarafından bir programlı yapıt sanılır. Bu yanıltı bestecinin bölümlere yazdığı başlıklardan doğar. Oysa, Beethoven’ın izlenimleri yansıtan müziğinde gereksiz kalan bu başlıkları “mutlak müziği” savunmakta kararlı bazı tutuculara karşı yazdığı sanılır.

Egmont Uvertür

Uvertür, opera ve müzikallerin başındaki giriş müziğinin ismidir. Beethoven’ın bir yıl içinde tamamladığı ve ilk seslendirilişi 24 Mayıs 1810’da yapılan Egmont müziği, bir uvertür ve dokuz parçadan oluşur. Goethe’nin meşhur tiyatrosu “Egmont” için yazılmış bir uvertürdür. 16. yüzyılda Hollanda, İspanyol işgali altındadır ve ezilen halkın acımasız diktatör Albaya karşı tek umudu kont Lamoral von Egmont’dur. Bağımsızlık savaşının önderi olan Egmont’un düşmanlar tarafından boynu vurulur; ama Hollandalılar er geç özgürlüklerine kavuşacaktır.

Uvertürün en başındaki dramatik giriş, İspanyolların çizmesi altında ezilen Hollanda’yı canlandırır. Ondan sonraki çabuk bölüm ise özgürlük düşüncesinin uyanışı ve bağımsızlık savaşının patlayışıdır. Egmont’un boynunun vuruluşunu kemanlar canlandırır; bir anlık susmadan sona dua gibi kısa bir koral işitilir. Egmont’un ölümüyle bağımsızlık savaşı ve zafer önlenemeyecektir. Nitekim uvertür “Zafer Senfonisi” ile sona erer.

Bir bakıma müzik tarihindeki ilk soundtracktir de diyebiliriz.

 

 


Kaynaklar:
vikipedia.com
klasiknotlari.com